Grondverwerving

Het Klimaatbossenfonds koopt gronden om te bebossen

BOS+ zorgt in Vlaanderen voor concrete spades-in-de-grond-acties die bosuitbreiding op verschillende manieren en met tal van partners mogelijk maken. Al meer dan tien jaar ondersteunen we intensief particuliere eigenaars en lokale overheden, zowel inhoudelijk als financieel om nieuwe bossen aan te leggen.

Wanneer we al deze acties samenleggen, dikt de teller van de voorbije twee decennia aan tot 269 hectare echte nieuwe bossen.

BOS+ wil met het Klimaatbossenfonds maximaal blijven inzetten op bosuitbreiding. Onze ambitie is groot en ligt in lijn met de aangescherpte bosuitbreidingsplannen van de Vlaamse overheid die zeer terecht een inhaalbeweging heeft ingezet voor meer bos. De nood aan bosuitbreiding is namelijk torenhoog en het draagvlak is aanzienlijk.

Om onze ambitieuze doelstellingen te bereiken, willen we bij BOS+ alle opportuniteiten bekijken. Naast het ondersteunen van openbare en private grondeigenaars die willen bebossen, koopt BOS+ voortaan ook zelf grond aan. 

Ben je geïnteresseerd in de verkoop van jouw grond? Neem dan zeker contact op! We werken steeds met eerlijke, marktconforme prijzen.

Waarom BOS+ ook gronden verwerft

BOS+ is al decennialang een motor van bebossingsprojecten. We gaan op zoek naar gronden, moedigen vervolgens eigenaars of lokale overheden aan om hun land te bebossen en ondersteunen ze vervolgens zowel inhoudelijk als financieel bij de realisatie van de nieuwe bossen.

Met andere woorden, BOS+ kocht geen gronden op – op enkele uitzonderingen na - maar verbond grondeigenaar die wou bebossen met de bosliefhebber of het bedrijf dat geld wou investeren in nieuwe bossen. Het bleek lang een gouden formule: wanneer we al onze acties samenleggen, dikt de teller van de voorbije twee decennia aan tot 269 hectare echte nieuwe bossen. 

Jammer genoeg ontbost Vlaanderen nog veel. Te veel. Het gaat om beboste gronden die worden omgezet in woningen, industrie, landbouw…. De wet bepaalt zeer terecht dat ontbossingen worden gecompenseerd door de aanleg van nieuwe bossen. De jaarlijkse ontbossing is zo hoog dat de meeste nieuwe bossen die vandaag worden aangelegd door particulieren en lokale overheden, dienen om ontbossingen elders te compenseren.

De compensatiedynamiek

Deze situatie heeft geleid tot een compensatiedynamiek waarbij de compenserende bebosser in ruil voor het ter beschikking stellen van zijn grond, een hoge financiële injectie van de ontbosser krijgt. Hierdoor vindt BOS+ steeds moeilijker grondeigenaars die bereid zijn om te bebossen volgens de (financiële) spelregels (lees: geen compensatieregeling) van BOS+. 

Bos dat er niet zou komen zonder BOS+

BOS+ heeft in 2019 daarom besloten om ook zelf grond aan te kopen om bossen aan te leggen. De additionaliteit van deze nieuwe bossen is 100%; het gaat hier om bos dat er zonder BOS+ niet zou gekomen zijn.

We blijven uiteraard ook inzetten op bosuitbreiding bij andere eigenaars, als en slechts als we met onze inhoudelijke en financiële ondersteuning het verschil kunnen maken– wat dus niet het geval is bij compenserende bebossingen.

Dit maakt wel dat we veel meer geld nodig hebben om eenzelfde oppervlakte bos aan te leggen, maar mits voldoende investeerders hebben we met het klimaatbossenfonds een veelbelovende financiële hefboom om dergelijke aankopen te doen.

Waarom BOS+ niet meestapt in het compensatieverhaal

Compenserende bossen zijn uiteraard zeer belangrijk, maar ze helpen natuurlijk de bosoppervlakte amper vooruit, en dit ondanks dat ontboste oppervlaktes met een hoge ecologische waarde soms dubbel of driedubbel moeten gecompenseerd worden. Omwille van volgende drie redenen biedt BOS+ geen ondersteuning aan compenserende bebossingen:

  1. BOS+ vindt dat, omwille van de zeer lage bosoppervlakte in Vlaanderen, ontbossing slechts in zeer uitzonderlijke situaties mag gebeuren. Zichzelf verbinden aan de vele gratuite ontbossingen die nu nog steeds gebeuren, zou volgens BOS+ blijk geven van een op hol geslagen ethisch en moreel kompas.
  2. Er zijn voldoende andere organisaties die compenserende bebossingen – geheel terecht trouwens - inhoudelijk ondersteunen. Dit garandeert dat deze bossen ook op een kwalitatieve manier worden aangelegd.
  3. Zoals al eerder aangehaald, krijgt de compenserende bebosser vaak, in ruil voor het ter beschikking stellen van zijn grond, een hoge financiële injectie van de ontbosser. Als aan dergelijke compensatiebossen dan ook nog eens een sponsor wordt gekoppeld, wat we af en toe zien gebeuren door andere organisaties, valt er wel eens een zweem van greenwashing te ontwaren. Dergelijke sponsoring creëert quasi nul toegevoegde waarde; de compenserende bebossingen komen er sowieso.

Gronden kopen en bebossen: een "walk in the park?"

De zoektocht naar gronden om te bebossen is zeker geen walk in the park. Op veel, niet door harde infrastructuur (bebouwing, wegen, andere verharding) ingenomen grond in Vlaanderen rust een landbouwgebruik, vaak niet door de eigenaar. De pachtwet beschermt pachters zeer efficiënt, zelf zo efficiënt dat het vaak onmogelijk is om verpachte grond “vrij” te krijgen.

Naast het al dan niet te verantwoorden landbouwgebruik maken ook (potentiële) natuur- en landschapswaarden buiten de bossfeer (graslanden, moerassen, ruigtes, heide) het – soms terecht - moeilijk om te bebossen. Deze randvoorwaarden zitten ook allemaal ingebetonneerd in wetgeving waardoor sommige bebossingen tot drie verschillende vergunningen vergen van vier verschillende vergunningen- en adviesverleners.

Niettemin slagen we erin - mits de nodige financiële middelen - om sites te vinden die kunnen bebost worden. 

Enkele algemene spelregels rond grondverwerving van het Klimaatbossenfonds

We kopen enkel grond aan in zones waar geen andere organisaties of overheden de grond willen aankopen om te bebossen of voor natuurontwikkeling (zoals Natuurpunt of ANB) actief zijn. We kopen geen gronden aan die in herbevestigd agrarisch gebied liggen of die verpacht zijn. We streven steeds naar een duidelijke landschappelijke en ecologische meerwaarde. Gronden grenzend aan bestaande bossen genieten daarom onze voorkeur.